|
||||||||||||
|
||||||||||||
|
|
#1 (Kalıcı Bağlantı) |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Satranç Tarihi Satranç 2 bin yıldır var olmasına rağmen eğitimde değerli bir araç olarak kullanılabilmesi yeni yeni kavranılmaktadır. 1997 yılında yapılan araştırmalar matematik, fen ve okuma alanlarında görülen başarıların arkasındaki gizli başarının satranc sporuna ait olduğunu göstermiştir. Bununla birlikte kavrama yeteneğindeki ciddi gelişmenin yanısıra bilgiye ve mantığa dayalı çıkarımlarda, varsayım, stratejik düşünebilme, mantık, geleceği kurgulama ve karar verme gibi alanların gelişiminde satranç çok önemli rol oynamaktadır. Zihin ile ilgili konular dışında, satranç sporunun : kişisel değerleri güçlendirme, başkalarına saygılı olma, sabır ve farklı bakış açılarını kabullenebilme gibi sosyal davranışların üzerinde de etkisi çok önemlidir. Yine yapılan araştırmalar göstermiştir ki satranç sporu için gerekli olan beceriler dil öğrenmek için gerekli olan becerilerle benzerlik göstermektedir. Özetle, teknik bilgi ( taşların ve hareketlerinin öğrenilmesi, açılışlar ve diğer yöntemler) ve bu bilginin uygulanmasından ibarettir. Edinilen bilgi eğitim ve deneysel geri bildirimle desteklenerek geliştirilir. Öğrencilerin otomatik olarak daha karmaşık düşünme becerilerini kazanması sağlanır. Bilimadamları, matematikçiler ve satranç sporcuları arasında yapılan karşılaştırmalarda düşünme tarzlarının yeni fikirlerden çok kaliteli yaratıcılık şeklinde olduğu gözlenmiştir. Satranç, eski’nin yeni çağdaş kültüre en değerli hediyesidir. Bu değer zaman içinde karşılaştığımız her sınıf insan ile, konuşulan her dilde, tüm uluslarda, hem erkek hemde kadınlar tarafından test edilmiş yegane olgudur. Öylesine nadir bir değerdir ki ; öğrenme, öğretme, paylaşma, yaratma, rekabet etme, eğlenme, başkalarına ve kendimize zarar vermeden faaliyette bulunduğumuz tek aktivitedir. Satranç bütün bu akviteleri içine alır ve bunun karşılığında yalnızca istediği : Meraktır. Altıncı yüzyılda Hindistan'da doğan satranç, tüccarlarla İran'a geçti. Yedinci yüzyılda Araplar İran'ı alınca satranç Arap topraklarında yayılmaya başladı. Arap akıncıları ile birlikte Kuzey Afrika'dan İspanya'ya geçen satranç ortaçağda şövalyelerin gözde oyunu oldu. Arap ve Avrupa el yazmalarından sonra İspanyol Lucena'nın ilk basılı satranç kitabında (1497) satranca eklenen yeni kurallar açıklandı: Vezirin ve filin hareket alanlarının genişletilmesi, rok, geçerken alma, erin vezir olması. Böylece günümüze kadar değişmeden gelen kuralları ile dinamik, ustalık ve incelik dolu, bilgiye dayanan modern satranç dönemi başladı ve satranç, İspanya'dan sonra, İtalya, Fransa, Almanya, Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya'da hızla yaygınlaşmaya başladı. On dokuzuncu yüzyıl sonlarında satrancın ilk büyük yıldızları belirdi: Anderssen, Morphy, Rubinstein ve Steinitz. Güçlü oyuncuların katıldığı turnuvalar yapıldı: 1851 Londra, 1857 New York, 1883 Londra, 1889 Hastings ve Saint Petersburg. İlk dünya satranç birincisi sayılan Steinitz'den sonra, Yirminci yüzyılın başlarında Lasker, Capabalanca, Alekhine ve Euwe, İkinci Dünya Savaşından sonraki yıllarda, Botvinnik, Smyslov, Tal, Petrosian, Spassky, Fischer, Karpov, Kasparov, Khalifman ve Anand dünya satranç birincisi unvanının sahibi oldular. Böylece, olimpiyatlar, turnuvalar, uluslararası karşılaşmalar, dünya birinciliği maçları, turnuva kuralları, oyunların yazılması, oyunların ve bilgilerin binlerce kitapta toplanması, satranç saati, oyuncuların sınıflandırılması ve herkese açık satranç kulüpleri ile bir spor dalı olan satrancın bu özelliği en belirgin şekilde ortaya çıkmış oldu.
__________________
![]() Birgün Unutursa doğmayı Güneş... Bende Unuturum..... ![]() |
|
Statü: Çevrimiçi
|
|
| Google Reklamları |
|
|
#2 (Kalıcı Bağlantı) |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Nasıl Oynanır? Genel Mantık Satranç, iki tarafın birbirine karşı üstünlük sağlamak için elindeki taşları kullanarak iyi bir oyun çıkarmasını gerektiren oyundur. Bunun için elinizde 8 piyon, 2 kale, 2 at, 2 fil, vezir ve şahınız bulunmaktadır. Şüphesiz bu taşlardan en önemlisi Şah. Öyle ki onu kaybederseniz oyunu da kaybedersiniz... Şahı korumak, aynı zamanda karşı tarafın şahını ele geçirmek tek amacınız. Bunu yaparken çeşitli taktikler uygulayacaksınız, her taş belli bir hareket şekline sahip olarak ilerler. Önemli olan onları en iyi şekilde kullanabilmektir. Tahta ![]() Satranç Tahtası, 8x8 toplam 64 kareden oluşur. Oyun başlarken taşlar Kale-At-Fil-Vezir-Şah-Fil-At-Kale ve en yakın 2. sıraya piyonlar gelecek şekilde dizilir. Taşlar: Piyon ![]() Piyonlar yukarıda görüldüğü gibi eğer bir kare ilerisi boş ise ileri doğru gidebilirler. ![]() Eğer önlerinde bir taş varsa ilerleyemezler. ![]() Ön taraflarındaki çapraz köşelerinde bir düşman taşı varsa onu yiyebilirler. Bu şekilde piyon ileri sağa ya da ileri sola gidebilir (çapraz). Özel Hareketleri Enpassant hareketi, bir piyon ilk hamlesinde 2 hamle birden ilerleyebilir. bu sırada yemeden geçtiği herhangi bir piyon boş çapraz tarafa giderek onu yiyebilir. Diğer bir özel hareket piyonun karşı tarafta -artık hareket edemeyecek kadar- yer alması ile at, fil, kale, vezir olabilmesi durumudur. Bunlardan biri olarak oyuna devam edilir. Taşlar: At ![]() At, Satrancın en ilginç harekete sahip taşıdır. sadece L şeklinde giderler 1+3 şeklinde ilerler. Resimde kırmızı olarak belirtilen noktalara gidebilir. ![]() At, engel tanımaz. Yukarıdaki şekilde bile olsa üstlerinden geçerek gidebileceği yerlere gider. Tabi gittiği yerde taş olmaması şartıyla. ![]() At, yukarıdaki şekilde taş yiyebilir. Taşlar: Kale ![]() Kale sadece yatay ya da dikey istediği kare atlama özelliğine sahip bir taştır. ![]() Çapraz gidemez. Aynı zamanda önünde engel varsa da yatay ya da dikey de olsa geçemez. ![]() Kale yukarıdaki gibi taş yer. Taşlar: Fil ![]() Fil sadece çapraz gidebilen bir taştır. Kalenin zıttı diyebiliriz. ![]() Fil, çapraz gidebildiği gibi ancak çaprazındaki düşman taşları yiyebilir. Taşlar: Vezir ![]() Vezir (Queen / Kraliçe), Satranç tahtasının en değerli taşıdır. Hem kale hem fil gibi gidebilir. Yani hem çapraz hem yatay-dikey. ![]() Vezir, üzerinden geçemez ama bulunduğu konuma göre çok iyi pozisyonlar yakalayabilir. ![]() Yukarıda görüldüğü gibi hem fil hem kale yenilebilir durumda. Taşlar: Şah ![]() Şah, oyunun en değerli ve korunması gereken taşıdır. Bu taşı kaybederseniz, oyunu da kaybetmiş olursunuz. Şah, aynı piyon gibi tek kare hareket edebilir. Yalnız piyondan farkı, sağa sola ya da geriye hareket edebilmesidir.
__________________
![]() Birgün Unutursa doğmayı Güneş... Bende Unuturum..... ![]() |
|
Statü: Çevrimiçi
|
|
|
|
#3 (Kalıcı Bağlantı) |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Bazı Özel Hareketler Rok Yapmak ![]() Yukarıda siyah vezir kalelerin yanlarındaki boş kutuya hareket edebilir. Buna Castle (Rok) hareketi denir. Bu hareketinden sonra Kale, şahı atlayarak diğer yanına geçer. ![]() Rok, bazı durumlarda yapılamaz. Bunlar: Eğer kaleler yer değiştirdiyse (ilk konumlarından), şahın geçeceği yer, ya da üzerinden geçeceği kareler düşmanın ulaşabileceği bir kareyse, kale ile şah arasında taş bulunuyorsa yapılamaz. Şah Çekmek ![]() Yukarıdaki resimde beyaz en son oynamıştır ve Fil ile siyahın Şahını tehdit etmiştir. Siyah, şahını oynamak ya da şahını onun tehditinden korumak zorundadır. Oynayabileceği taşlar ancak varolan tehditi kaldırmaya yönelik olabilir. Çünkü kaldırmazsa oyun biter. Mat Etmek ![]() Yukarıdaki resimde en son beyaz oynamış ve Vezirini E8'e koymuştur (Tablonun en üst ortası). Bu durumda Siyahın şahı sıkışmış ve ne hareket yaparsa yapsın tehditi kaldıramaz hale gelmiştir. Bu durumda oyun bitmiştir. Çünkü siyah ne oynarsa oynasın şahı kaybeder. Beraberlik Oyun bazı durumlarda berabere biter. Bunlar:
__________________
![]() Birgün Unutursa doğmayı Güneş... Bende Unuturum..... ![]() |
|
Statü: Çevrimiçi
|
|
|
|
#4 (Kalıcı Bağlantı) |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Satranç ile ilgili Özdeyişler
Açarak şah: Bir taşın oynayarak, diğer bir taşın önünü açmak suretiyle şah çekmesi. Ajurne : Turnuvada belirli bir zaman zarfında tamamlanamayıp başka bir güne bırakılan parti (Çok eskilerde kaldı..) Açmaz: Yerinden kaldırılınca kendi Şah'ını rakibin atağına açık bırakan bir figür veya bir Piyon'un durumunu anlatan deyimdir. Ağır figürler: Vezir ve Kale'ler. Aktif satranç: Taraflara verilen toplam sürenin 30 dakika olduğu oyunlar. Ayrık Er: Komşu düşey sütunlarında aynı renkten başka Piyon bulunmayan Piyon. Bekleme hamlesi: Başlıca amacı oyun sırasını rakibe bırakmak olan hamle Blitz (Yıldırım): Taraflara genelde en çok 5 dakikanın verildiği hızlı oyun tarzı Boğmaca matı: Şah'ın kendi taşlarıyla sıkıştırılması sonucunda At'la yapılan mat Caissa ("Kaisa"): Mitolojide satranç ilahesi Çatal: Bir Piyon'un iki figüre karşı aynı anda hücumu Çifte şah: Bir taşın hareketiyle hem hareketlenen taşın hem de aynı taşın yolunu açması sayesinde başka bir taşın şah çekmesi durumu. Çoban Matı: Oyunun ilk hamlelerinde Vezir ve Fil ile f7 ve f2 haneleri üzerinde yapılan mat. Örneğin:1.e4 e5 2.Fc4 Ac6 3.Vf3 d6?? 4.Vf7 mat Daimi şah: Sürekli şah veya devamlı şah. Şah'lardan birinin rakibin şahlarından doğru oynanması halinde kurtulamama durumu Değirmen: Açma şahı kullanarak kurulan taktik bir motif. Değişme: Tarafların taş alıp vermeleri. Diyagonal (çapraz): Yan yana ve aynı renkli kareler. Duble Piyonlar: Üstüste piyonlar (erler). Aynı renkte iki Piyonun bir düşey sütun üzerinde bulunması. En Passant ("e.p" "Geçerken"): İlk karesinde bulunan bir Piyonun iki sürülmesi sonrası, yanyana pozisyon elde ettiği rakip Piyon tarafından alınabilmesi durumu. Bu hak ilk hamlede kullanılmazsa ilerleyen aşamalarda bir daha o durum için kullanılamaz. Etüd: Taraflardan birinin koşulan şartlara göre oyunu kazanmak veya beraberliği sağlamak zorunda bulunduğu, dizili bir durumdur. Feda: Belli bir amaç uğruna taraflardan birinin sahip olduğu materyalden vazgeçmesi. Fianchetto: Filin büyük çapraz sütun üzerinden gelişmesi. FM: Usta için kısaltma (FIDE Master) FIDE: Federation International des Echecs=Uluslararası Satranç Federasyonu. Figür: Taş, alet. Piyonlar haricindeki diğer taşlar için kullanılan ifade. Gambit: Hızlı gelişim amacıyla er veya figür feda edilerek oynanan açılış. Geçer Piyon: İlerleyişi rakip Piyon'larla engellenemeyen Piyon GM: Büyükusta için kısaltma (Grand Master) Hafif figürler: Fil'ler ve At'lara verilen genel isim. İsviçre Sistemi: Turnuvaların organizasyonu için bir sistem IM: Uluslararası usta için kısaltma (International Master) J'adoube ("Jadub"): Herhangi bir taşı düzeltirken, oynama zorunluluğunda kalmamak için söylenen söz. Düzeltiyorum anlamına gelir. Kalite: Kale ile hafif bir figür arasındaki kuvvet farkı. Bir hafif figürü rakibin Kale'siyle değişmeye kalite kazanmak denir. Kanat: Satranç tahtası iki kanattan oluşur. Vezir'in bulunduğu yarıya Vezir kanadı, Şah'ın bulunduğu yarıya Şah kanadı denir. Kombinezon: Hamle zorunluluğu içeren fikir yapılarına denir. Kompansasyon: Feda edilen materyale karşı elde edilen girişim üstünlüğü Karşı hücum: Hücumu defanstaki tarafın hücumla yanıtlaması. Konsültaston (Danışma) Partileri: Tarafların (veya yalnız bir tarafın) 2-3 kişi tarafından oluşturulduğu oyunlara denir. Taraflar farklı yerlerde bulunurlar ve taşları hareket ettirme şansına sahiptirler. Körleme: Tahtaya bakmadan, notasyon aracılığıyla oynanan oyun. Manevra: Figürleri daha iyi konumlara getirebilmek veya rakip kampta bir takım zayıflıklar yaratmak amacıyla yapılan hamlelere denir. Mat ağı: Şahın, açık bir yerde, mat tehlikesini içeren kuvvetli hücumlara uğramasıdır. Merkez: d4, d5, e4, e5 karelerine verilen ad. Notasyon: Bir oyunun, daha önceden belirlenmiş koordinat kurallarına göre yazılması. Piyon: Er Piyon zinciri: Bir çapraz sütun üzerinde aynı renkten birkaç piyonun sıralanmasıdır, c7, d6, e5, f4 gibi. Problem: Taraflardan birinin mat ettiği kompozisyon. Satır: Yatay Satranç körlüğü: Açık, basit bir hamlenin oyuncunun gözünden kaçması. Simultane: Çok masa gösterisi. Bir ustanın pek çok sayıda rakibe karşı aynı zamanda oynamasıdır. Sütun: Dikey Şah Çekme: Şahı tehdit etmek. Kiş çekme Taşlar: Şah, Vezir, Kale, Fil, At ve Piyon'ların tümünü kaplayan bir deyimdir. Tempo: Bir tempo = bir hamle birimi. Tempo kaybı zaman kaybını ifade etmek için kullanılır. Varyant: Sürdürüm veya devam yolu. Belli bir amacı güden hamle zinciri. Yarı açık hat: Üzerinde yalnız bir Piyon bulunan düşey sütun. Zayıf hane: Zayıf kare. Rakip figürlerin hücumu karşısında savunulması zor olan karelerdir. Genelde bu tür kareler piyon desteğinden de yoksundurlar. Zeitnot(Zaman kıtlığı, Tzaytnot): Saatle oynanan oyunlarda zaman sıkışıklığını ifade için kullanılır. Zugzwang (Almanca, tsugtsvang): Oyun sırasında bir hamle yapmak gerekliliğinin çekinilecek olduğu durumlara denilir.
__________________
![]() Birgün Unutursa doğmayı Güneş... Bende Unuturum..... ![]() |
|
Statü: Çevrimiçi
|
|
|
|
#5 (Kalıcı Bağlantı) |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Açılışlar
Alekhin Açılışı 1.e4 Af6 ![]() Alekhine savunmasının temeli beyaz piyonları kışkırtmaya dayanmaktadır. Bu açılışta siyahın amacı beyazın ilerlemiş piyonlarının yarattığı zayıflıklardan yararlanmaktır. Burada beyazın amacı ilerlemiş olan piyonların yarattığı alan avantajını kullanmaktır. Bu avantaj taşların daha hızlı ve rahat olarak manevra yapmasını sağlar. Siyahın etkin olabilmesi için beyazın oluşturmuş olduğu zayıf kareleri kullanması gerekli olacaktır. Benoni Açılışı 1.d4 c5 ![]() Benoni yarı açık e hattına baskı uygulamayı hedefleyen bir açılıştır. Bazı varyantlarda at ideal e5 karesine oturabilir ve karşı oyun sağlayabilir. Caro-Kann Açılışı 1.e4 c6 ![]() Bu açılış adını iki Alman oyuncunun [Horatius Caro] ve [Marcus Kann] bileşiminden almaktadır. Bu açılış oldukça sağlam pozisyonlar oluşturur. Botwinnik ve Karpov gibi dünya şampiyonları bu açılışı oldukça önemli maçlarda kullanmıştır. Açılışın temel amacı Fransız savunmasında olduğu gibi 1...c6 ve 2...d5 ile merkezde mücadeleye etmektir. Fakat bunu yaparken Fransız savunmasında olduğu gibi c8 filinin önü kapatılmaz. 1.e4 c6 2.d4 d5 hamlelerinden sonra üç temel alternatif vardır. ![]() Klasik Varyant 3. Ac3 dxe4 4.Axe4 A. 4...Ff5 5.Ag3 Fg6 6.h4 h6 7.Af3 Ad7 8.h5 Fh7 9.Fd3 Fxd3 10.Vxd3 e6 ![]() B. 4...Ad7 (Karpov Varyantı) 5.Ag5 Agf6 6.Fd3 e6 7.A1f3 Fd6 8.Ve2 h6 9.Ae4 Axe4 10.Vxe4 ![]() Değişme Varyantı 3. exd5 cxd5 Rubinstein Varyantı: 4.Fd3 Ac6 5.c3 Af6 6.Ff4 Fg4 7.Vb3 Vd7 8.Ad2 e6 9.Agf3 ![]() Panov-Botvinnik Atak: 4.c4 Af6 5.Ac3 e6 6.Af3 Fe7 7.cxd5 Axd5 8.Fd3 0-0 9.0-0 ![]() İlerleme Varyantı 3. e5 Kanat Atağı: 3...Ff5 4.Ac3 (4.h4 h5 5.c4 e6 6.Ac3 Ae7 7.Af3 Ad7) 4...e6 5.g4 Fg6 6.Age2 c5 7.h4 h6 8.Fe3 Ac6 9.f4 Vb6 ![]() Short Variation (Nigel Short.): 3...Ff5 4.Af3 e6 5.Fe2 c5 6.0-0 Ae7 7.dxc5 Aec6 8.a3 Fxc5 9.F4 Fe7 10.c4 ![]() Dört At Açılışı 1.e4 e5 2.Af3 Ac6 3.Ac3 Af6 ![]()
__________________
![]() Birgün Unutursa doğmayı Güneş... Bende Unuturum..... ![]() |
|
Statü: Çevrimiçi
|
|
|
|
#6 (Kalıcı Bağlantı) |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Fransız Savunması 1.e4 e6 ![]() 2.d4 d5 Beyazın üç ayrı seçeneği var: 3. exd5 exd5 (Değişme Varyantı) 3. Ac3</B> 3... dxe4 (Rubinstein Varyantı) 3... Fb4 (Winawer Varyantı) 3... Af6 (Klasik veya Steinitz Varyantı) 3. Ad2 (Tarrasch Varyantı) 3. e5 (İlerleme veya Nimzoviç Varyantı) Grunfeld Açılışı 1.d4 Af6 2.c4 g6 3.Ac3 d5 ![]() Hollanda Defansı 1.d4 f5 ![]() İki At Savunması 1.e4 e5 2.Af3 Ac6 3.Fc4 Af6 ![]() İngiliz Açılışı 1.c4 ![]() İskoç Açılışı 1.e4 e5 2.Af3 Ac6 3.d4 ![]() İspanyol Açılışı 1.e4 e5 2.Af3 2.Ac6 3.Fb5 ![]() Merkez Açılışı 1.e4 e5 2.d4 ![]() Nimzo Hint Açılışı 1.d4 Af6 2.c4 e6 3.Ac3 Fb4 ![]() Şah Gambiti 1.e4 e5 2.f4 ![]() Şah Hint Savunması 1.d4 Af6 2.c4 g6 3.Ac3 Fg7 ![]() Vezir Hint Savunması 1.d4 Af6 2.c4 e6 3.Ac3 b6 4.g3 Fb7 ![]() Sicilya Savunma 1.e4 c5 ![]()
__________________
![]() Birgün Unutursa doğmayı Güneş... Bende Unuturum..... ![]() |
|
Statü: Çevrimiçi
|
|
|
|
#7 (Kalıcı Bağlantı) |