Havaların serinlemesiyle birlikte toplumda en sık görülen viral enfeksiyon olan grip de yüzünü göstermeye başlıyor. Bulaşma hızı çok fazla olan gribin bazı hallerde ölümcül olduğunun altını çizen Yeditepe Üniversitesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Meral Sönmezoğlu, "Grip salgınları küçük çapta da görülebilir, bir şehre ya da kıtalararası alanlarda da yayılabilir. Grip antik çağlardan bu zamana kadar dört beş kez kıtalar arası yayılmış ve milyonlarca insanın ölümüne neden olmuştur” diyor.

Dr. Sönmezoğlu gribin başka hastalıklarla karıştırılabileceğini belirterek belirtilerini şöyle sıralıyor:
“Gribin en önemli belirtisi yüksek ateştir. Ateşin yanı sıra kas ağrıları, kuru öksürük, boğaz ağrısı, burun akıntısı, geniz akıntısı ve burun tıkanıklığı olur. Bu belirtiler herkeste aynı olmayabilir. Ayrıca bazı kişiler birkaç günde bazıları da bir hafta –on günde iyileşir. Bazıları hastanede yatar, bazılarında ölüme bile yol açar. Dolayısı ile çok ciddiye alınması gereken bir hastalıktır. Hem sağlığa hem ekonomiye zararı vardır.”

Risk grupları aşı olmalı

Gribin belirgin bir tedavisi olmadığının altını çizen Doç. Dr. Meral Sönmezoğlu, ”Asıl önemli olan korunmadır” diyerek yapılması gerekenleri şöyle sıralıyor:
“Son dönemlerde grip için bir ilaç geliştirildi. Bu ilacı aldığınızda antibiyotikler gibi hemen hastalığı geçirmiyor ama hastalığın ölümcül olmasını engelliyor yani zatürreeye ya da ölümcül diğer komplikasyonlara çevrilmesini engelliyor. Gribin süresi 7 ile 10 gün arasındadır. Bu ilaç süreyi biraz azaltıp, hastalık şiddetini düşürüyor. Ancak ilaç tedavisini sadece ağır geçirme riski olan gruplara veriyoruz. Gripte esas olan tedavi değil korunma olduğu için bulaşma yollarını bilmek lazım. Bulaşma yolu hasta kişiden sağlıklı kişiye solunum damlacıkları ve tükürük yoluyladır. Ortamdan ya da materyallerden bulaşmaz. Korunma yöntemlerini çok iyi uygulamak gerekir. Hastalığı geçiren kişinin izole edilmesi lazımdır. Gripli kişi işe, okula gitmemeli, hastalığın en aktif olduğu dönemleri evinde dinlenerek geçirmelidir. Bu önlemler hem bulaşmayı önler, hem de grip geçiren kişinin daha çabuk iyileşmesini sağlar. Ayrıca grip olan kişilerin kimse ile ortak hiçbir şey kullanmaması, kalabalık olan yerlere kış mevsiminde mümkün olduğu kadar gitmemesi lazım.”

Grip öldürebilir

Dünya Sağlık Örgütü’nün özellikle risk gruplarına aşı yapılmasını önerdiğini vurgulayan Doç. Dr. Sönmezoğlu, "Herkesin aşılanmasını önermiyoruz ama risk gruplarına mutlaka öneriyoruz. Özellikle 5 yaşın altındaki çocuklar (6 aylıktan büyük), 60 yaş üstü yaşlılar, kışın gebe kalmayı düşünenler, bağışıklık sistemi çökmüş kişiler, kortizon alanlar, kalp ve akciğer hastalığı olanlar ve bakım evlerinde kalanlar ile sağlık çalışanları bu risk gruplarına giriyor. Örneğin sağlık çalışanları bu virüsü aldığında hastalara bulaştırabiliyor. Aynı şekilde kreş ve bakım evleri gibi yerlerde çalışanların da aşı olması öneriliyor. Grip virüsü solunum yolunu döşeyen epitelde hasar yapıp koruyucu engelleri yok ettiği için bağışıklık sistemi iyi çalışmayan hastalar gibi yaşlılarda ve çocuklarda da hastalığın daha ağır geçmesine ve üzerine başka mikroplarla ikincil enfeksiyonlara neden olmaktadır. Bu gruplarda ölümler de daha sıktır. Ölümlerin % 70 kadarı 65 yaş üzeri yaşlılarda görülmektedir" diyor.

Her coğrafyada farklı grip mevsimi olduğunu vurgulayan Dr. Sönmezoğlu, “Ülkemizde grip eylül ayının son haftasında başlar, ekim ve kasımda çok hızlanır. Aralık ve Ocak aylarında devam eder, Şubat ayından sonra düşer. Bu nedenle Eylül ve Ekim aylarında grip aşısının yapılması koruyucudur. Aşının koruyuculuğu 9 aydır ama salgın başlamadan aşılanmak gerekiyor. Hastalık çok tehlikeli ancak bu konuda en önemli silahımız aşı" diyor.

Aşı dışında alınabilecek önlemleri ise Dr. Sönmezoğlu şöyle anlatıyor:
“En etkin korunma her yıl yapılan aşılanmadır. Diğer önlemler olarak, salgın zamanında risk gruplarına antiviral ilaçların verilmesi, hastalığa yakalananlara ilk 48 saat içinde ilaç başlanması, sık el yıkanması, solunum hijyenine özen gösterilmesi sayılabilir. Bunların dışında hastalığa yakalananlara solunum izolasyonu uygulanması (evde veya hastanede), hapşırma ve öksürükle etrafa virüs saçmalarına engel olunması etkili önlemlerdir.”

Aşı olması gereken risk grupları
• 6 aydan büyük, 5 yaşından küçük çocuklar
• 60 yaşının üstünde sağlıklı kişiler
• Kış mevsiminde gebe kalmayı planlayan kadınlar,
• Kronik akciğer, kalp-damar (tansiyon yüksekliği dışında), böbrek, karaciğer, diyabet, kan veya metabolik hastalığı olan yetişkin ve çocuklar,
• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler,
• Solunum bozukluğuna yol açabilen her hangi bir hastalığı olanlar (nöbet geçiren, sinir-kas hastalığı olan),
• Bakım evlerinde kalanlar,
• Sağlık çalışanları,
• Riskli kişilerle aynı ortamda yaşayan sağlıklı kişiler olarak sıralanabilir.